top of page

Amonov Sardor Zamon o‘g‘li

THE ECONOMIC AND ENVIRONMENTAL EFFICIENCY OF

AGRIVOLTAIC SYSTEMS IN UZBEKISTAN’S AGRICULTURAL SECTOR

Amonov Sardor Zamon o‘g‘li

Bukhara state university

Phd candidate

Abstract

The growing pressure on agricultural resources, rising energy demand, and

intensifying climate impacts have compelled many countries to consider innovative

dual-use land technologies. Among these, agrivoltaic systems—allowing simultaneous

agricultural production and photovoltaic (PV) electricity generation—emerge as a

promising strategic direction. For Uzbekistan, where agriculture remains a core pillar

of the economy and solar energy resources are among the richest worldwide,

agrivoltaics presents a long-term solution linking green growth, energy independence,

and environmental sustainability.

This paper examines the economic and environmental efficiency of agrivoltaic

systems in Uzbekistan using a conceptual approach, without quantitative modeling.

The analysis focuses on land-use optimization, farm-level energy security, climate

resilience, microclimate benefits, carbon reduction potential, and water-use efficiency.

It also identifies institutional, financial, and infrastructural barriers hindering broad

implementation. The study concludes with policy recommendations for enabling

agrivoltaics to support national goals outlined in the "Uzbekistan-2030" Strategy, the

transition to a green economy, and the modernization of the agricultural sector.

Keywords: agrivoltaics, dual-use land, green economy, renewable energy,

sustainable agriculture, Uzbekistan, photovoltaic systems.

Annotatsiya

Qishloq xo‘jaligi resurslariga bosimning ortib borishi, energiyaga bo‘lgan

talabning o‘sishi va iqlim o‘zgarishining kuchayib borayotgan ta’siri ko‘plab

mamlakatlarni yer resurslaridan ikki tomonlama foydalanish imkonini beruvchi

innovatsion texnologiyalarni joriy etishga undamoqda. Shunday yechimlar orasida

agrivoltaik tizimlar — ya’ni bir vaqtning o‘zida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari

yetishtirish va fotoelektr (PV) energiyasini ishlab chiqarish — istiqbolli strategik

yo‘nalishlardan biri sifatida ajralib turadi. Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyotning asosiy

tarmoqlaridan biri bo‘lgan va quyosh energiyasi resurslari dunyodagi eng boy

hududlardan biri hisoblangan O‘zbekiston uchun agrivoltaika yashil o‘sish, energetik

mustaqillik va ekologik barqarorlikni bog‘lovchi uzoq muddatli yechimdir.

Ushbu maqola O‘zbekistonda agrivoltaik tizimlarning iqtisodiy va ekologik

samaradorligini miqdoriy modellashtirishsiz, kontseptual yondashuv asosida tahlil

qiladi. Tahlil yer resurslaridan samarali foydalanish, xo‘jalik darajasida energiya

xavfsizligini ta’minlash, iqlim o‘zgarishiga moslashuvchanlik, mikroiqlimni

yaxshilash, karbonat chiqindilarini kamaytirish hamda suvdan foydalanish

samaradorligi kabi omillarga qaratilgan. Shuningdek, keng joriy etilishiga to‘sqinlik

qilayotgan institutsional, moliyaviy va infratuzilmaviy to‘siqlar aniqlanadi. Tadqiqot yakunida agrivoltaikalarni “O‘zbekiston—2030” strategiyasida belgilangan milliy

maqsadlarga, yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayoniga va qishloq xo‘jaligini

modernizatsiya qilishga xizmat qiladigan muhim yo‘nalish sifatida rivojlantirish

bo‘yicha siyosiy tavsiyalar beriladi.

Kalit so‘zlar: agrivoltaika, yer resurslaridan ikki tomonlama foydalanish, yashil

iqtisodiyot, qayta tiklanuvchi energiya, barqaror qishloq xo‘jaligi, O‘zbekiston,

fotoelektr tizimlari.

Аннотация

Возрастающее давление на сельскохозяйственные ресурсы, растущие

энергопотребности и усиливающиеся последствия изменения климата

побуждают многие страны внедрять инновационные технологии двойного

использования земель. Среди них агривольтаические системы —

обеспечивающие одновременное ведение сельскохозяйственного производства и

выработку фотоэлектрической (PV) энергии — рассматриваются как

перспективное стратегическое направление. Для Узбекистана, где сельское

хозяйство остаётся ключевой отраслью экономики, а солнечные ресурсы

являются одними из самых богатых в мире, агривольтаика представляет собой

долгосрочное решение, связывающее «зелёный» рост, энергетическую

независимость и экологическую устойчивость.

В данной статье экономическая и экологическая эффективность

агривольтаических систем в Узбекистане рассматривается концептуальным

методом без применения количественного моделирования. Анализ сосредоточен

на оптимизации землепользования, обеспечении энергетической безопасности

на уровне фермерских хозяйств, повышении климатической устойчивости,

улучшении микроклимата, снижении выбросов углерода и эффективности

использования воды. Также выявляются институциональные, финансовые и

инфраструктурные барьеры, препятствующие широкому внедрению систем. В

заключение сформулированы политические рекомендации, направленные на

развитие агривольтаики в контексте достижения национальных целей,

обозначенных в Стратегии «Узбекистан–2030», перехода к «зелёной» экономике

и модернизации сельскохозяйственного сектора.

Ключевые слова: агривольтаика, двойное использование земель, зелёная

экономика, возобновляемая энергия, устойчивое сельское хозяйство,

Узбекистан, фотоэлектрические системы.


Комментарии


bottom of page