Amonov Sardor Zamon o‘g‘li
- Marketing jurnali 2026-yil, 1-son (yanvar)

- 6 часов назад
- 2 мин. чтения

THE ECONOMIC AND ENVIRONMENTAL EFFICIENCY OF
AGRIVOLTAIC SYSTEMS IN UZBEKISTAN’S AGRICULTURAL SECTOR
Amonov Sardor Zamon o‘g‘li
Bukhara state university
Phd candidate
Email: sardoramonov92@gmail.com
Abstract
The growing pressure on agricultural resources, rising energy demand, and
intensifying climate impacts have compelled many countries to consider innovative
dual-use land technologies. Among these, agrivoltaic systems—allowing simultaneous
agricultural production and photovoltaic (PV) electricity generation—emerge as a
promising strategic direction. For Uzbekistan, where agriculture remains a core pillar
of the economy and solar energy resources are among the richest worldwide,
agrivoltaics presents a long-term solution linking green growth, energy independence,
and environmental sustainability.
This paper examines the economic and environmental efficiency of agrivoltaic
systems in Uzbekistan using a conceptual approach, without quantitative modeling.
The analysis focuses on land-use optimization, farm-level energy security, climate
resilience, microclimate benefits, carbon reduction potential, and water-use efficiency.
It also identifies institutional, financial, and infrastructural barriers hindering broad
implementation. The study concludes with policy recommendations for enabling
agrivoltaics to support national goals outlined in the "Uzbekistan-2030" Strategy, the
transition to a green economy, and the modernization of the agricultural sector.
Keywords: agrivoltaics, dual-use land, green economy, renewable energy,
sustainable agriculture, Uzbekistan, photovoltaic systems.
Annotatsiya
Qishloq xo‘jaligi resurslariga bosimning ortib borishi, energiyaga bo‘lgan
talabning o‘sishi va iqlim o‘zgarishining kuchayib borayotgan ta’siri ko‘plab
mamlakatlarni yer resurslaridan ikki tomonlama foydalanish imkonini beruvchi
innovatsion texnologiyalarni joriy etishga undamoqda. Shunday yechimlar orasida
agrivoltaik tizimlar — ya’ni bir vaqtning o‘zida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari
yetishtirish va fotoelektr (PV) energiyasini ishlab chiqarish — istiqbolli strategik
yo‘nalishlardan biri sifatida ajralib turadi. Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyotning asosiy
tarmoqlaridan biri bo‘lgan va quyosh energiyasi resurslari dunyodagi eng boy
hududlardan biri hisoblangan O‘zbekiston uchun agrivoltaika yashil o‘sish, energetik
mustaqillik va ekologik barqarorlikni bog‘lovchi uzoq muddatli yechimdir.
Ushbu maqola O‘zbekistonda agrivoltaik tizimlarning iqtisodiy va ekologik
samaradorligini miqdoriy modellashtirishsiz, kontseptual yondashuv asosida tahlil
qiladi. Tahlil yer resurslaridan samarali foydalanish, xo‘jalik darajasida energiya
xavfsizligini ta’minlash, iqlim o‘zgarishiga moslashuvchanlik, mikroiqlimni
yaxshilash, karbonat chiqindilarini kamaytirish hamda suvdan foydalanish
samaradorligi kabi omillarga qaratilgan. Shuningdek, keng joriy etilishiga to‘sqinlik
qilayotgan institutsional, moliyaviy va infratuzilmaviy to‘siqlar aniqlanadi. Tadqiqot yakunida agrivoltaikalarni “O‘zbekiston—2030” strategiyasida belgilangan milliy
maqsadlarga, yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayoniga va qishloq xo‘jaligini
modernizatsiya qilishga xizmat qiladigan muhim yo‘nalish sifatida rivojlantirish
bo‘yicha siyosiy tavsiyalar beriladi.
Kalit so‘zlar: agrivoltaika, yer resurslaridan ikki tomonlama foydalanish, yashil
iqtisodiyot, qayta tiklanuvchi energiya, barqaror qishloq xo‘jaligi, O‘zbekiston,
fotoelektr tizimlari.
Аннотация
Возрастающее давление на сельскохозяйственные ресурсы, растущие
энергопотребности и усиливающиеся последствия изменения климата
побуждают многие страны внедрять инновационные технологии двойного
использования земель. Среди них агривольтаические системы —
обеспечивающие одновременное ведение сельскохозяйственного производства и
выработку фотоэлектрической (PV) энергии — рассматриваются как
перспективное стратегическое направление. Для Узбекистана, где сельское
хозяйство остаётся ключевой отраслью экономики, а солнечные ресурсы
являются одними из самых богатых в мире, агривольтаика представляет собой
долгосрочное решение, связывающее «зелёный» рост, энергетическую
независимость и экологическую устойчивость.
В данной статье экономическая и экологическая эффективность
агривольтаических систем в Узбекистане рассматривается концептуальным
методом без применения количественного моделирования. Анализ сосредоточен
на оптимизации землепользования, обеспечении энергетической безопасности
на уровне фермерских хозяйств, повышении климатической устойчивости,
улучшении микроклимата, снижении выбросов углерода и эффективности
использования воды. Также выявляются институциональные, финансовые и
инфраструктурные барьеры, препятствующие широкому внедрению систем. В
заключение сформулированы политические рекомендации, направленные на
развитие агривольтаики в контексте достижения национальных целей,
обозначенных в Стратегии «Узбекистан–2030», перехода к «зелёной» экономике
и модернизации сельскохозяйственного сектора.
Ключевые слова: агривольтаика, двойное использование земель, зелёная
экономика, возобновляемая энергия, устойчивое сельское хозяйство,
Узбекистан, фотоэлектрические системы.










Комментарии