top of page

Ismatullayeva Shoira Nurlibekovna

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA VAKOLATLI IQTISODIY

OPERATORLAR FAOLIYATINI TASHKIL ETISH VA BOSHQARISH

Ismatullayeva Shoira Nurlibekovna

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

mustaqil izlanuvchisi

ORCID: 0009–0001–8717–3558

Annotatsiya

Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasida vakolatli iqtisodiy operatorlar

(VIO) institutining joriy etilishi, uning amaldagi holati va samaradorligi tizimli

ravishda tahlil qilinadi. Statistik maʼlumotlar asosida 2019–2025-yillar davomida VIO

reyestriga qabul qilish jarayonida yuzaga kelayotgan asosiy muammolar baholanadi.

Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, VIO subyektlari bojxona rasmiylashtiruvi

jarayonida muayyan yengilliklarga, jumladan, yashil yoʻlak ulushining 50 foizni

tashkil etishiga ega boʻlishiga qaramay, dastur qamrovi yetarli darajada keng emas va

murojaatlarning yarmidan koʻpi rad etilmoqda. Xalqaro tajriba bilan qiyosiy tahlil VIO

tizimini kengaytirish, qoʻshimcha toifalarni joriy etish hamda talablarni bosqichmabosqich

soddalashtirish zarurligini koʻrsatadi. Maqola yakunida Oʻzbekiston sharoitida

vakolatli iqtisodiy operatorlar institutining amaliy samaradorligini oshirishga

qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

Kalit sozlar: vakolatli iqtisodiy operator (VIO), SAFE Framework, bojxona

maʼmuriyatchiligi, taʼminot zanjiri xavfsizligi, ishlab chiqaruvchi, soddalashtirilgan

rasmiylashtirish.

Аннотация

В данной статье проводится системный анализ внедрения института

уполномоченных экономических операторов (УЭО) в Республике Узбекистан,

его текущего состояния и эффективности. На основе статистических данных

оцениваются основные проблемы, возникающие в процессе включения в реестр

УЭО в 2019–2025 годах. Результаты исследования показывают, что, несмотря на

значительные упрощения, предоставляемые субъектам УЭО при прохождении

таможенных коридоров (доля «зелёного коридора» составляет 50%), охват

программы остаётся низким, а более половины поданных заявок отклоняется.

Сопоставление с международным опытом демонстрирует необходимость

расширения системы УЭО, введения дополнительных категорий и поэтапного

упрощения требований. В заключение разработаны предложения, направленные

на повышение практической эффективности института УЭО в условиях

Узбекистана.

Ключевые слова: уполномоченный экономический оператор (УЭО),

рамочные стандарты, таможенное администрирование, безопасность цепочки

поставок, производитель, упрощённое таможенное оформление.

Abstract

This article provides a systematic analysis of the introduction of the Authorized

Economic Operator (AEO) institution in the Republic of Uzbekistan, as well as its current status and effectiveness. Based on statistical data, the study evaluates the key

challenges encountered in the AEO registry admission process during the period of

2019–2025. The findings indicate that despite the significant simplifications granted to

AEO entities when passing through customs corridors (with 50% directed to the green

channel), the programʼs overall coverage remains low, and more than half of the

submitted applications are rejected. A comparison with international practices

highlights the need to expand the AEO system, introduce additional categories, and

gradually simplify eligibility requirements. The article concludes with

recommendations aimed at enhancing the practical effectiveness of the AEO institution

within the context of Uzbekistan.

Keywords: Authorized Economic Operator (AEO), SAFE Framework, customs

administration, supply chain security, manufacturer, simplified customs clearance.


Комментарии


bottom of page