Mamadjanova Tuygʻunoy Axmadjanovna
- Marketing jurnali 2025 yil, 6-son

- 2 июл. 2025 г.
- 2 мин. чтения

KICHIK BIZNES EKSPORT SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISH BAHOLASH MODELINING ILMIY ASOSLARI VA HUDUDIY AMALIYOTI
Mamadjanova Tuygʻunoy Axmadjanovna
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti
iqtisodiyot kafedrasi mudiri, i.f.f.d., dotsent
ORCID: 0009-0009-2305-6123
E-mail: tuygunoy_mamadjanova@tues.uz
Annotatsiya
Maqolada Surxondaryo viloyati misolida kichik biznes subyektlarining eksport salohiyatini rivojlantirish va uni baholashning ilmiy-uslubiy asoslari yoritilgan. Tadqiqot jarayonida eksport hajmi, eksport tarkibining murakkablik darajasi, qayta ishlangan va yuqori qoʻshimcha qiymatga ega mahsulotlar ulushi hamda eksport qiluvchi korxonalar soni asosiy baholash koʻrsatkichlari sifatida tahlil qilingan. 2017–2024 yillarni qamrab olgan hududiy statistik maʼlumotlar asosida eksport salohiyatining mintaqaviy iqtisodiy oʻsish, bandlik va daromadlar dinamikasi bilan oʻzaro bogʻliqligi empirik jihatdan asoslangan. Tadqiqot natijalari eksport salohiyatining miqdoriy kengayishi bilan bir qatorda uning tarkibiy va sifat jihatlarini rivojlantirish mintaqaning barqaror, raqobatbardosh va inklyuziv iqtisodiy rivojlanishini taʼminlashda muhim ahamiyatga ega ekanini koʻrsatadi.
Kalit soʻzlar: mintaqa iqtisodiyoti, eksport salohiyati, hududiy rivojlanish, tashqi savdo, raqobatbardoshlik, qoʻshimcha qiymat, iqtisodiy diversifikatsiya, sanoat siyosati, infratuzilma, institutsional muhit, eksportga yoʻnaltirilgan model, hududiy nomutanosiblik, barqaror rivojlanish.
Аннотация
В статье на примере Сурхандарьинской области освещаются научно-методические основы развития и оценки экспортного потенциала субъектов малого бизнеса. В ходе исследования в качестве ключевых показателей оценки проанализированы объем экспорта, уровень сложности экспортной структуры, доля переработанной и продукции с высокой добавленной стоимостью, а также количество экспортирующих предприятий. На основе региональных статистических данных за 2017–2024 годы эмпирически обоснована взаимосвязь экспортного потенциала с динамикой регионального экономического роста, занятости и доходов. Результаты исследования показывают, что наряду с количественным расширением экспортного потенциала развитие его структурных и качественных характеристик имеет важное значение для обеспечения устойчивого, конкурентоспособного и инклюзивного экономического развития региона.
Ключевые слова: региональная экономика, экспортный потенциал, территориальное развитие, внешняя торговля, конкурентоспособность, добавленная стоимость, экономическая диверсификация, промышленная политика, инфраструктура, институциональная среда, экспортно-ориентированная модель, территориальная диспропорция, устойчивое развитие. Abstract
The article examines the scientific and methodological foundations for developing and assessing the export potential of small business entities using the case of Surkhandarya region. The study analyzes export volume, the complexity of export structure, the share of processed and high value-added products, and the number of exporting enterprises as key evaluation indicators. Based on regional statistical data for the period 2017–2024, the relationship between export potential and the dynamics of regional economic growth, employment, and income levels is empirically substantiated. The findings indicate that, alongside quantitative expansion, enhancing the structural and qualitative characteristics of export potential plays a significant role in ensuring sustainable, competitive, and inclusive economic development of the region.
Keywords: regional economy, export potential, territorial development, foreign trade, competitiveness, value added, economic diversification, industrial policy, infrastructure, institutional environment, export-oriented model, territorial disparity, sustainable development.










Комментарии