Nazarova Raʼno Rustamovna
- Marketing jurnali 12-son, 2025-yil

- 29 дек. 2025 г.
- 2 мин. чтения

BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISHDA “YASHIRIN” HAMDA
“XUFYONA” IQTISODIYOTNI KAMAYTIRISH ZARURATINING
EMPERIK TAHLILI
Nazarova Raʼno Rustamovna
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
“Yashil” iqtisodiyot kafedrasi mudiri, i.f.d., prof.
ORCID: 0000-0001-5626-0926
Najmiddinov Yahyo Fazliddin oʻgʻli
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
“Yashil” iqtisodiyot kafedrasi katta oʻqituvchisi
ORCID: 0009-0004-0221-0121
E-mail: yakhonajmiddinov1996@gmail.com
Annotatsiya
Ushbu maqolada Oʻzbekiston hududlarining barqaror iqtisodiy rivojlanishiga
taʼsir etuvchi muhim omillardan biri boʻlgan “yashirin” va “xufyona” iqtisodiyotning
hajmi hamda ulushi empirik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda hududlar kesimida
aholi jon boshiga YaIM koʻrsatkichi barqaror iqtisodiy rivojlanishning asosiy
indikatori sifatida qabul qilinib, unga xufiyona va yashirin iqtisodiyotning absolyut
hajmi hamda YaIMdagi ulushi oʻrtasidagi bogʻliqlik OLS regressiya modeli yordamida
baholanadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, yashirin va xufyona iqtisodiyotning
yuqori darajasi hududlarning iqtisodiy samaradorligini pasaytiradi, fiskal barqarorlik
va investitsion jozibadorlikka salbiy taʼsir koʻrsatadi hamda barqaror iqtisodiy oʻsish
surʼatlarini cheklaydi. Ushbu natijalar xufyona iqtisodiyotni qisqartirish, iqtisodiy
shaffoflikni oshirish va institutsional islohotlarni chuqurlashtirish barqaror
rivojlanishning muhim sharti ekanini tasdiqlaydi.
Kalit soʻzlar: Barqaror iqtisodiy rivojlanish, yashirin iqtisodiyot, xufyona
iqtisodiyot, iqtisodiy shaffoflik, hududiy rivojlanish, aholi jon boshiga YaIM, fiskal
barqarorlik, iqtisodiy institutsiyalar, OLS regressiyasi, makroiqtisodiy barqarorlik.
Abstract
This article empirically analyzes the size and share of the “shadow” and
“underground” economy, which is one of the important factors influencing sustainable
economic development, using the example of the regions of Uzbekistan. In the study,
the GDP per capita indicator by region is taken as the main indicator of sustainable
economic development, and the relationship between the absolute volume of the
shadow and hidden economy and its share in GDP is assessed using the OLS regression
model. The research results show that a high level of the shadow and secret economy
reduces the economic efficiency of regions, negatively affects fiscal stability and
investment attractiveness, and limits sustainable economic growth rates. These results
confirm that reducing the shadow economy, increasing economic transparency, and
deepening institutional reforms are important conditions for sustainable development.
Keywords: sustainable economic development, shadow economy, underground
economy, economic transparency, regional development, GDP per capita, fiscal
stability, economic institutions, OLS regression, macroeconomic stability.
Аннотация
В данной статье на примере регионов Узбекистана эмпирически
анализируются размер и доля “теневой” и “скрытно” экономики, которая
является одним из важных факторов, влияющих на устойчивое экономическое
развитие. В исследовании в качестве основного показателя устойчивого
экономического развития принят показатель ВВП на душу населения в разрезе
регионов, а взаимосвязь между абсолютным объемом теневой и теневой
экономики и ее долей в ВВП оценивается с помощью регрессионной модели
OLS. Результаты исследования показывают, что высокий уровень теневой и
теневой экономики снижает экономическую эффективность регионов, негативно
влияет на фискальную стабильность и инвестиционную привлекательность,
ограничивает устойчивые темпы экономического роста. Эти результаты
подтверждают, что сокращение теневой экономики, повышение прозрачности
экономики и углубление институциональных реформ являются важными
условиями устойчивого развития.
Ключевые слова: устойчивое экономическое развитие, теневая экономика,
скрытно экономика, экономическая прозрачность, региональное развитие, ВВП
на душу населения, фискальная стабильность, экономические институты,
регрессия OLS, макроэкономическая стабильность.










Комментарии