top of page

Nazarova Raʼno Rustamovna

BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISHDA “YASHIRIN” HAMDA

“XUFYONA” IQTISODIYOTNI KAMAYTIRISH ZARURATINING

EMPERIK TAHLILI

Nazarova Raʼno Rustamovna

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

“Yashil” iqtisodiyot kafedrasi mudiri, i.f.d., prof.

ORCID: 0000-0001-5626-0926

Najmiddinov Yahyo Fazliddin oʻgʻli

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

“Yashil” iqtisodiyot kafedrasi katta oʻqituvchisi

ORCID: 0009-0004-0221-0121

Annotatsiya

Ushbu maqolada Oʻzbekiston hududlarining barqaror iqtisodiy rivojlanishiga

taʼsir etuvchi muhim omillardan biri boʻlgan “yashirin” va “xufyona” iqtisodiyotning

hajmi hamda ulushi empirik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda hududlar kesimida

aholi jon boshiga YaIM koʻrsatkichi barqaror iqtisodiy rivojlanishning asosiy

indikatori sifatida qabul qilinib, unga xufiyona va yashirin iqtisodiyotning absolyut

hajmi hamda YaIMdagi ulushi oʻrtasidagi bogʻliqlik OLS regressiya modeli yordamida

baholanadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, yashirin va xufyona iqtisodiyotning

yuqori darajasi hududlarning iqtisodiy samaradorligini pasaytiradi, fiskal barqarorlik

va investitsion jozibadorlikka salbiy taʼsir koʻrsatadi hamda barqaror iqtisodiy oʻsish

surʼatlarini cheklaydi. Ushbu natijalar xufyona iqtisodiyotni qisqartirish, iqtisodiy

shaffoflikni oshirish va institutsional islohotlarni chuqurlashtirish barqaror

rivojlanishning muhim sharti ekanini tasdiqlaydi.

Kalit soʻzlar: Barqaror iqtisodiy rivojlanish, yashirin iqtisodiyot, xufyona

iqtisodiyot, iqtisodiy shaffoflik, hududiy rivojlanish, aholi jon boshiga YaIM, fiskal

barqarorlik, iqtisodiy institutsiyalar, OLS regressiyasi, makroiqtisodiy barqarorlik.

Abstract

This article empirically analyzes the size and share of the “shadow” and

“underground” economy, which is one of the important factors influencing sustainable

economic development, using the example of the regions of Uzbekistan. In the study,

the GDP per capita indicator by region is taken as the main indicator of sustainable

economic development, and the relationship between the absolute volume of the

shadow and hidden economy and its share in GDP is assessed using the OLS regression

model. The research results show that a high level of the shadow and secret economy

reduces the economic efficiency of regions, negatively affects fiscal stability and

investment attractiveness, and limits sustainable economic growth rates. These results

confirm that reducing the shadow economy, increasing economic transparency, and

deepening institutional reforms are important conditions for sustainable development.

Keywords: sustainable economic development, shadow economy, underground

economy, economic transparency, regional development, GDP per capita, fiscal

stability, economic institutions, OLS regression, macroeconomic stability.

Аннотация

В данной статье на примере регионов Узбекистана эмпирически

анализируются размер и доля “теневой” и “скрытно” экономики, которая

является одним из важных факторов, влияющих на устойчивое экономическое

развитие. В исследовании в качестве основного показателя устойчивого

экономического развития принят показатель ВВП на душу населения в разрезе

регионов, а взаимосвязь между абсолютным объемом теневой и теневой

экономики и ее долей в ВВП оценивается с помощью регрессионной модели

OLS. Результаты исследования показывают, что высокий уровень теневой и

теневой экономики снижает экономическую эффективность регионов, негативно

влияет на фискальную стабильность и инвестиционную привлекательность,

ограничивает устойчивые темпы экономического роста. Эти результаты

подтверждают, что сокращение теневой экономики, повышение прозрачности

экономики и углубление институциональных реформ являются важными

условиями устойчивого развития.

Ключевые слова: устойчивое экономическое развитие, теневая экономика,

скрытно экономика, экономическая прозрачность, региональное развитие, ВВП

на душу населения, фискальная стабильность, экономические институты,

регрессия OLS, макроэкономическая стабильность.


Комментарии


bottom of page