Nuritdinov Ramziddin
- Marketing jurnali 2026-yil, 1-son (yanvar)

- 7 часов назад
- 2 мин. чтения

XIZMAT KO‘RSATISH KORXONALARIDA SIRKULYAR IQTISOD
TAMOYILLARIDAN FOYDALANISHNING XORIJIY DAVLATLARNING
ILG’OR TAJRIBALARI
Nuritdinov Ramziddin
BuxDU tadqiqotchisi
Annotatsiya
Ushbu maqola xizmat koʻrsatish korxonalarida, ayniqsa HoReCa (mehmonxona,
restoran, kafe) va mehmonxona-turizm sektorlarida sirkulyar iqtisodiyotning
qoʻllanilishi va uning iqtisodiy-ekologik samaradorligini xorijiy davlatlarning ilgʻor
tajribalari asosida tahlil qiladi. Tadqiqotda Finlandiya, AQSH, Braziliya, Maldiv
orollari va boshqa mamlakatlardagi korxonalarning amaliy yondashuvlari, jumladan,
chiqindilarni kamaytirish, energiya va suv resurslaridan samarali foydalanish, qayta
tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish, hamkorlik va monitoring tizimlari
oʻrganilgan. Sirkulyar iqtisodiyot tamoyillarini joriy etgan korxonalar chiqindilarni
30–40%, energiya va suv sarfini 20–25% qisqartirishga erishgan. Тadqiqot shuni
koʻrsatadiki, sirkulyar iqtisodiyot nafaqat atrof-muhitni himoya qilish, balki
korxonalarning raqobatbardoshligini oshirish va xarajatlarni qisqartirishda muhim rol
oʻynaydi. Xorijiy tajribalar sirkulyar iqtisodiyotning xizmat koʻrsatish sohasida
qoʻllanilishi iqtisodiy samaradorlikni oshirish, resurslarni tejash va ekologik taʼsirni
kamaytirish imkoniyatlarini yaratishini tasdiqlaydi. Ushbu yondashuvlar Oʻzbekiston
xizmat koʻrsatish korxonalari uchun amaliy ahamiyatga ega boʻlib, ularni joriy etish
orqali barqaror rivojlanish va resurs samaradorligini oshirish mumkin.
Kalit soʻzlar: sirkulyar iqtisodiyot, xizmat koʻrsatish korxonalari, HoReCa,
chiqindilarni kamaytirish, energiya tejash, barqaror rivojlanish, xorijiy tajribalar.
Abstract
This article analyzes the application of the circular economy in service
enterprises, especially in the HoReCa (hotel, restaurant, cafe) and hotel-tourism
sectors, and its economic and environmental efficiency based on the best practices
of foreign countries. The study examines practical approaches of enterprises in
Finland, the USA, Brazil, the Maldives and other countries, including waste
reduction, efficient use of energy and water resources, use of renewable energy
sources, cooperation and monitoring systems. Enterprises that have implemented the
circular economy have achieved a reduction in waste by 30–40%, and energy and
water consumption by 20–25%. The study shows that the circular economy plays an
important role not only in protecting the environment, but also in increasing the
competitiveness of enterprises and reducing costs. Foreign experience confirms that
the application of the circular economy in the service sector creates opportunities for
increasing economic efficiency, saving resources and reducing environmental
impact. These approaches are of practical importance for Uzbek service enterprises,
and their implementation can lead to sustainable development and increased
resource efficiency.
Keywords: circular economy, service enterprises, HoReCa, waste reduction,
energy saving, sustainable development, foreign experiences.
Аннотация
В данной статье анализируется применение принципов циркулярной
экономики на предприятиях сферы услуг, особенно в секторах HoReCa
(гостиницы, рестораны, кафе) и гостинично-туристическом секторе, а также ее
экономическая и экологическая эффективность на основе передового опыта
зарубежных стран. В исследовании рассматриваются практические подходы
предприятий Финляндии, США, Бразилии, Мальдив и других стран, включая
сокращение отходов, эффективное использование энергетических и водных
ресурсов, использование возобновляемых источников энергии,
сотрудничество и системы мониторинга. Предприятия, внедрившие принципы
циркулярной экономики, достигли сокращения отходов на 30–40%, а
потребления энергии и воды — на 20–25%. Исследование показывает, что
циркулярная экономика играет важную роль не только в защите окружающей
среды, но и в повышении конкурентоспособности предприятий и снижении
издержек. Зарубежный опыт подтверждает, что применение принципов
циркулярной экономики в сфере услуг создает возможности для повышения
экономической эффективности, экономии ресурсов и снижения воздействия
на окружающую среду. Эти подходы имеют практическое значение для
узбекских предприятий сферы услуг, а их внедрение может привести к
устойчивому развитию и повышению эффективности использования ресурсов.
Ключевые слова: циркулярная экономика, предприятия сферы услуг,
HoReCa, сокращение отходов, энергосбережение, устойчивое развитие,
зарубежный опыт.










Комментарии