Адылова Зульфия Джавдатовна
- Marketing jurnali 2026-yil, 1-son (yanvar)

- 7 часов назад
- 2 мин. чтения

ЭТИЧЕСКИЕ СТАНДАРТЫ СБОРА ПОТРЕБИТЕЛЬСКИХ ДАННЫХ В
МЕЖДУНАРОДНЫХ МАРКЕТИНГОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЯХ
Адылова Зульфия Джавдатовна
Доктор экономических наук, профессор
Кафедра: “Маркетинг” ТГЭУ
Юлчиева Мадинабону Отабек кизи
Магистрант 2-го курса
Кафедра: “Маркетинг” ТГЭУ
Аннотация
Статья посвящена анализу этических стандартов сбора и обработки
потребительских данных в международных маркетинговых исследованиях в
условиях цифровой трансформации. Исследование носит теоретико-
аналитический характер и основано на сопоставлении международных
профессиональных стандартов (ICC/ESOMAR, GDPR, ISO 20252) с
законодательством Республики Узбекистан в сфере персональных данных. В
работе проведены сравнительный и GAP-анализы, а также риск-
ориентированный и контекстуальный анализ факторов, влияющих на
практическую реализацию этических требований. Показано, что выявленные
нормативные разрывы и этические риски носят системный характер и
усиливаются под воздействием цифровых и трансграничных процессов.
Обоснована необходимость интегрированного и контекстно-адаптированного
подхода к управлению этикой маркетинговых исследований.
Ключевые слова: этические стандарты, информированное согласие,
минимизация данных, GAP-анализ, риск-ориентированный анализ,
контекстуальный анализ, ICC/ESOMAR, GDPR, ISO 20252.
Annotatsiya
Maqola raqamli transformatsiya sharoitida xalqaro marketing tadqiqotlarida
isteʼmolchi maʼlumotlarini yigʻish va qayta ishlash boʻyicha etik standartlarni tahlil
qilishga bagʻishlangan. Tadqiqot nazariy-tahliliy xususiyatga ega boʻlib, xalqaro
professional standartlar (ICC/ESOMAR, GDPR, ISO 20252) va Oʻzbekiston
Respublikasining shaxsiy maʼlumotlar sohasidagi qonunchiligi qiyosiy tahlil qilinadi.
Ish doirasida qiyosiy va GAP-tahlil, shuningdek, etik talablarning amaliy tatbiq
etilishiga taʼsir qiluvchi omillarni aniqlash uchun riskga yoʻnaltirilgan va kontekstual
yondashuvlar qoʻllanilgan. Aniqlangan meʼyoriy tafovutlar va etik xatarlar tizimli
xususiyatga ega ekanligi hamda raqamlashtirish va transchegaraviy jarayonlar taʼsirida
kuchayib borishi koʻrsatib berilgan. Marketing tadqiqotlari etikasini boshqarishda
integratsiyalashgan va mahalliy sharoitlarga moslashtirilgan yondashuv zarurligi
asoslab berilgan.
Kalit soʻzlar: etik standartlar, xabardor rozilik, maʼlumotlarni minimallashtirish,
GAP-tahlil, riskga yoʻnaltirilgan tahlil, kontekstual tahlil, ICC/ESOMAR, GDPR, ISO 20252
Abstract
This article examines ethical standards for the collection and processing of
consumer data in international marketing research in the context of digital
transformation. The study is theoretical and analytical in nature and is based on a
comparative assessment of international professional standards (ICC/ESOMAR,
GDPR, ISO 20252) and the personal data protection legislation of the Republic of
Uzbekistan. The research applies comparative and GAP analyses, as well as risk-based
and contextual approaches, to identify factors affecting the practical implementation of
ethical requirements. The findings demonstrate that existing regulatory gaps and
ethical risks are systemic and are intensified by digitalization and cross-border data
flows. The study substantiates the need for an integrated and context-adaptive approach
to managing ethics in marketing research.
Keywords: ethical standards, informed consent, data minimization, GAP
analysis, risk-based analysis, contextual analysis, ICC/ESOMAR, GDPR, ISO 20252.










Комментарии